Peter Tom Jones

In het MO*-nummer van JUNI 2007 werden vier politici gevraagd een kort opiniestuk te schrijven naar aanleiding van de komende verkiezingen. Daarin moest een link worden gelegd met de Noord-Zuidrelaties. Ik werd gevraagd voor Groen! om één van onze kernthema's te behandelen. Het stuk dat ik schreef handelt over mondiale klimaatonrechtvaardigheid.

Met An Inconvenient Truth staat het klimaat op de agenda. Eindelijk! Met de verkiezingen in aantocht wordt iedereen verplicht om ten minste lippendienst te bewijzen aan het thema. Laten we evenwel hopen dat de ‘klimaathype’ 10 juni zal overleven. Klimaatwetenschappers luiden al ettelijke jaren de alarmbel. Zij werden amper gehoord. Nu komt daar verandering in. Als we voortdoen zoals we bezig zijn, varen we recht op een ijsberg af. Nicholas Stern heeft becijferd dat ‘niets doen’ zal leiden tot een jaarlijks verlies van 5-20% van het Bruto Mondiaal Product. Het jongste VN-klimaatrapport heeft bevestigd dat de (gevaarlijke) grens van 2°C opwarming “bijna zeker” deze eeuw nog overschreden zal worden. Bij een opwarming vanaf 3°C krijgen meer dan drie miljard mensen te maken met waterschaarste. De landen die niet verantwoordelijk zijn voor het probleem, ondervinden de grootste schade. Minstens vier van de VN-Millenniumdoelstellingen worden in gevaar gebracht door de klimaatwijzigingen. Het Westen draagt een bijzonder zware verantwoordelijkheid.

Klimaatwetenschappers stellen al enkele jaren dat de mondiale broeikasgasuitstoot met 60% moet dalen tegen 2050. Voor de westerse landen komt dit neer op een afname van 80 à 90%. Wij staan voor een historisch kruispunt. Ofwel gaan we voor een verderzetting van het groeigerichte economische ontwikkelingsmodel, met hier en daar enkele groene en sociale correcties. Dit komt neer op het kiezen voor een doemscenario. Ofwel kiezen we voor een totaalvisie, met een overgang naar een ecologische economie. De speeltijd is voorbij. De sense of urgency dwingt ons om na te denken over ‘radicale’ maar tegelijk realistische oplossingen. Op Europees, federaal en Vlaams niveau kunnen én moeten wij mee het initiatief nemen. Een aanzienlijk deel van de vereiste reductie kan worden gerealiseerd via een technologische revolutie. Het vergt een nieuwe visie op duurzaam produceren met massale investeringen in hernieuwbare energie en schone technologieën. Toch is er meer nodig. Er is ook behoefte aan een nieuwe (sufficiëntie)visie op consumptie: anders, beter en soms ook minder consumeren. Door een combinatie van sociale, juridische en economische instrumenten is het perfect mogelijk (cf. Het Klimaatboek) de vereiste daling van de broeikasgasuitstoot te realiseren, zonder verlies aan levenskwaliteit. Het gaat over oplossingen die ervoor zorgen dat we onze olieafhankelijkheid verminderen en iedereen het recht garanderen op een schoon leefmilieu. Oplossingen die bovendien nieuwe werkgelegenheid creëren en de onrechtvaardigheid tegengaan. Dit is een positief én een sociaal verhaal.

Peter Tom Jones (1973) is post-doctoraal onderzoeker aan de KULeuven en co-auteur van o.a. Terra Incognita (Gent, 2006) en Het Klimaatboek: Pleidooi voor een ecologische omslag (Berchem, 2007). Staat als onafhankelijke op de 2e plaats van de Groen!-senaatslijst. Zie ook www.petertomjones.be