Peter Tom Jones

(verschenen als interview op www.velt.be)
Het IPCC stelde vorige week de conclusies voor van zes jaar wetenschappelijk onderzoek naar de opwarming van de aarde en mogelijke menselijke verantwoordelijkheid daarin. We zijn dingen aan het doen die de voorbije 650.000 jaar niet zijn gebeurd. Daarover zijn alle media het (eindelijk) eens. Moeilijker is een duidelijke vertaling van de inhoud van het rapport. Wij vroegen uitleg aan Peter Tom Jones, auteur van Terra Incognita: Globalisering, ecologie en rechtvaardige duurzaamheid.

Wat is het IPCC?

Peter Tom Jones: "Het IPCC werd in 1988 opgericht door de Wereld Meteorologische Organisatie en het milieuprogramma van de VN. Het evalueert de beschikbare informatie die relevant is voor het inzicht in de risico’s van klimaatverandering. Het IPCC doet dus zelf niet aan wetenschappelijk onderzoek, maar stelt op basis van vakliteratuur overzichtsrapporten op. Deze bespreken de wetenschappelijke inzichten in het klimaatgebeuren, de impact ervan en mogelijkheden om er iets aan te doen."

Waarover gaat dit rapport?

"Omdat het vorige VN-klimaatrapport al van 2001 dateerde, keek de internationale gemeenschap reikhalzend uit naar het nieuwe rapport. Het nu voorliggende rapport is het eerste deel en behandelt de kennis van het klimaatsysteem en de te verwachten gevolgen. Het gaat hier over titanenwerk. Meer dan drie jaar werkten 600 topklimaatwetenschappers uit 40 verschillende landen aan de systematische analyse van de vakliteratuur. Zij werden daarin bijgestaan door ongeveer 620 expert-nalezers en een groot aantal overheidsgerelateerde nalezers."

Waarom wordt er over een wetenschappelijk rapport zo onderhandeld?

"Omdat de rapporten van het IPCC doorgaans zeer omvangrijk zijn, werkt men ook met een korte samenvatting, de zogenaamde ’Summary for Policymakers’. Dit korte rapport vormt gewoonlijk het onderwerp voor grote discussies tussen de verschillende regeringsmedewerkers. De enige leden van het IPCC zijn namelijk regeringen en dus hebben zij, in principe althans, het laatste woord. Juist omwille van de grote impact van dit rapport, wordt er daarom over elk woord in het uiteindelijke rapport onderhandeld. Dit is de reden waarom men kan stellen dat het IPCC in wezen relatief conservatieve syntheserapporten uitbrengt: alleen datgene waarover een voldoende sterke consensus bestaat, zal naar buiten worden gebracht."

***

"Als 2006 het jaar was waarin de wereld eindelijk accepteerde dat klimaatopwarming een ernstig probleem is, dan moet 2007 het jaar worden dat de politiek actie onderneemt."

***

Het rapport stelt dat de opwarming sneller en ernstiger zal zijn dan ’tot op heden’ aangenomen.

"Met dit nieuwe rapport zal het rookgordijn dat door de laatste klimaatontkenners werd opgetrokken voor eens en voor altijd moeten verdwijnen. We kunnen dan ook niet genoeg onderstrepen welke zware verantwoordelijkheid klimaatsceptici dragen: mee door hun toedoen heeft de internationale gemeenschap jaren verloren om de oorzaken van de opwarming te bestrijden. Gedane zaken nemen echter geen keer. Als 2006 het jaar was waarin de wereld eindelijk accepteerde dat klimaatopwarming een ernstig probleem is, dan moet 2007 het jaar worden dat de politiek actie onderneemt."

De mens is met 90 % zekerheid verantwoordelijk voor de opwarming. Wat betekent dat?

"In het klimaatverhaal moet men rekening houden met zowel opwarmende als afkoelende elementen. Zo leidt een toename van broeikasgassen in de atmosfeer tot een opwarmend effect. De verhoging van de concentratie aan broeikasgassen zorgt ervoor dat er een onevenwicht ontstaat tussen de hoeveelheid zonne-energie die de aarde absorbeert en de mate waarin ze die opnieuw uitstoot in de ruimte. Anderzijds bestaan er ook koelende factoren. Zo leidt de aanwezigheid van fijne sulfaataërosoldeeltjes tot een afkoeling. Dit zijn deeltjes die eveneens kunnen vrijkomen bij de verbranding van fossiele brandstoffen. Een van de belangrijkste bevindingen in dit rapport is dat men nu een grotere duidelijkheid heeft gekregen over de netto invloed van alle factoren. Sinds de publicatie van het IPPC-rapport in 2001 is het wetenschappelijk gezien veel zekerder geworden (kans > 90%) dat menselijke activiteiten hebben geleid tot een netto opwarming van de aarde."

Bart Coenen

Link www.ipcc.ch