Home arrow Blog arrow Tipping points in het klimaatsysteem (PNAS)
Tipping points in het klimaatsysteem (PNAS) PDF Afdrukken E-mail
Image

In het vaktijdschrift PNAS verscheen vandaag (13/2/2008) een uitstekende review paper (Lenton et al.) over de belangrijkste 'tipping elements' in het klimaatsysteem. Met tipping elements verwijst men naar kritische drempelwaarden in het klimaatsysteem, die, eens overschreden, een plotse klimaatovergang in gang steken. U kan hieronder de pdf van dit artikel downloaden. Een korte, technische uitleg over het verschil tussen lineaire en abrupte klimaatwijzigingen vindt u ook hieronder. Dit materiaal komt uit het eerste deel van het boek Terra Incognita; Globalisering, ecologie en rechtvaardige duurzaamheid (2006/2007).

De abstract van de PNAS-paper:

The term ‘‘tipping point’’ commonly refers to a critical threshold at which a tiny perturbation can qualitatively alter the state or development of a system. Here we introduce the term ‘‘tipping element’’ to describe large-scale components of the Earth system that may pass a tipping point. We critically evaluate potential policy-relevant tipping elements in the climate system under anthropogenic forcing, drawing on the pertinent literature and a recent international workshop to compile a short list, and we assess where their tipping points lie. An expert elicitation is used to help rank their sensitivity to global warming and the uncertainty about the underlying physical mechanisms. Then we explain how, in principle, early warning systems could be established to detect the proximity of some tipping points.

Voor een goed begrip van het klimaatvraagstuk is het zinvol om een duidelijk onderscheid te maken tussen (a) langzaam optredende, graduele klimaatwijzigingen; (b) catastrofale, abrupte of niet-lineaire veranderingen; en (c) apocalyptische runaway global warming. Hoewel tot op heden vooral aandacht werd besteed aan de gevolgen van graduele klimaatwijzigingen, stelt men vast dat er nu ook meer en meer aandacht uitgaat naar het optreden van abrupte klimaatwijzigingen. Via de chaostheorie en het onderzoek naar historische abrupte klimaatwijzigingen weten we dat het mondiale klimaatsysteem zich kan gedragen als een chaotisch systeem dat, eenmaal het te sterk uit balans gebracht wordt, in staat is om op een drastische, niet-lineaire manier te
reageren. Hoewel er vandaag nog zeer grote onzekerheid bestaat over de ligging van bepaalde kritische drempelwaarden en de inherente nietlineaire
interacties in het ecosfeer-klimaatsysteem (toekomst Groenlandijs, West-Antarctische ijskap, permafrost, Golfstroom, Amazoneregenwoud etc.), kan men, gezien de potentieel catastrofale reacties, maar beter op veilig spelen. Hoe langer we wachten om in actie te schieten, hoe moeilijker het wordt om gevaarlijke antropogene interferentie met het klimaat te voorkomen, en dit als gevolg van de intrinsieke inertie van het klimaatsysteem. Wachten op meer bewijsmateriaal is dus geen optie: tegen dan zou het te laat kunnen zijn om gevaarlijke kettingreacties een halt toe te roepen. Raymond Pierrehumbert, één van de meest vermaarde klimaatspecialisten, omschrijft het op een lyrische manier als volgt: “If one is tugging on the dragon’s tail with little notion of how much agitation is required to wake him, one must be prepared for the unexpected”.

Uit de paper blijkt nu eens te meer dat vooral de kritische drempelwaarden voor het begeven van het Arctische zee-ijs (+0,5-2°C opwarming t.o.v. 1980-1999) een de Groenlandse ijskap (1-2°C) gevaarlijk dicht in de buurt van de te verwachten opwarming beginnen te liggen.

De paper: Download paper hier  

 
< Vorige   Volgende >
Peter Tom Jones
Peter Tom Jones is burgerlijk ingenieur Milieukunde, doctor in de Toegepaste Wetenschappen en werkzaam als Onderzoeksmanager (IOF) aan de K.U.Leuven, met specialisatie in industriële ecologie. Hij is één van de 15 pioniers van Plan C, de Vlaamse transitie-arena voor een duurzaam materialenbeheer én van Terra Reversa, de Vlaamse denktank voor ecologische economie. Als ‘geëngageerd wetenschapper’ publiceerde hij talloze artikels, boekartikels en opiniestukken omtrent thema's als klimaat, transities, industriële ecologie en ecologische economie. Hij is co-auteur van o.a. Terra Incognita (Ginkgo, Gent, 2006), Het Klimaatboek (Berchem, 2007), Klimaatcrisis (Antwerpen, 2009) en Terra Reversa (Berchem/Utrecht, 2009).  
Lees Meer...