|
(Terra Reversa, VODO, UCOS, opiniestuk geschreven naar aanleiding van het colloquium op 24/2 aan de VUB over ecol econ)
De jongste tijd is de klimaatproblematiek terecht een hot item. Het recente AR4-rapport van het klimaatpanel van de VN dient de laatste generatie klimaatsceptici duidelijk van repliek: de mens is (mee) verantwoordelijk voor de opwarming van de aarde én de toekomstige opwarming zal sterker en sneller zijn dan tot op heden aangenomen. We staan voor een historisch kruispunt. De hedendaagse milieucrisis heeft alles te maken met het ontwikkelingsmodel dat in de industriële samenleving in de loop van de voorbije eeuwen gestalte heeft gekregen en dat intensief gebruik maakt van fossiele brandstoffen. Dit ontwikkelingsmodel veroorzaakt trouwens niet alleen klimaatswijzigingen, maar leidt ook tot de pijlsnelle achteruitgang van de biodiversiteit. We eten de aarde op aan een tempo dat veel hoger ligt dan dat ze zich kan herstellen. De wetenschappers geven een ondubbelzinnig signaal: het moet veranderen en snel. Zoals Sybille Decoo ( DM, 03/02) opmerkt, is het nu aan regeringen, ondernemingen en burgers om in actie te schieten.
Sinds het rapport van de topeconoom Nicholas Stern (2006), dat werd geschreven in opdracht van de Britse regering, weten we dat een business-as-usual-scenario een wereldwijde economische recessie tot gevolg kan hebben. Het kostenplaatje zou tussen de 1.000 en 5.500 miljard Euro liggen. Dit mag ons echter niet doen vergeten dat de menselijke, sociale, ecologische en economische kosten op dit moment al hoog oplopen, vooral in het Zuiden. Onze medemens in het Zuiden is vaak het eerste en het grootste slachtoffer van klimaatveranderingen. Heel wat landen in het Zuiden hebben immers zeer kwetsbare ecosystemen. Bovendien is een aanzienlijk deel van hun bevolking net kritisch afhankelijk van deze ecosystemen (landbouw, visserij, bosbouw...). En dan hebben we het nog niet gehad over de kleine eilanden in de Zuidelijke Stille Oceaan die als gevolg van de te verwachten zeespiegelstijgingen gewoonweg dreigen te verdwijnen. Het aantal milieuvluchtelingen zal dan ook schrikbarend toenemen.
Het huidige ontwikkelingsmodel zadelt de wereld dus niet alleen op met een ecologisch probleem, maar ook met een sociaal probleem. En vermits de wereld geglobaliseerd is en we elkaar steeds meer tegenkomen, is het lot van dat andere deel, dat ook een menswaardig bestaan opeist, ook onze zaak en onze verantwoordelijkheid. Het grote dilemma waar we vandaag een antwoord moeten voor zoeken, is dan ook hoe de armoede oplossen, rekening houdend met de draagkracht van de aarde?
Het antwoord van de neoklassieke economie is gekend: méér bnp-groei, om via een doorsijpeleffect de armoede te verzachten. Uit een onderzoek van de New Economics Foundation blijkt echter dat dit een bijzonder inefficiënte en onverantwoorde manier is om de armoede aan te pakken. Inefficiënt, omdat er in de huidige verhoudingen 166 dollar bnp-groei nodig is vooraleer de allerarmsten één dollar meer opstrijken, en onverantwoord omdat zoveel bnp-groei een milieuramp betekent, die bovendien de armsten ook nog eens het hardst treft.
We gaan dan ook volledig akkoord met de stelling van Lester Brown (DM 02/02) dat de grote uitdaging van deze tijd erin bestaat een nieuwe economie op te bouwen en dat we met andere woorden nood hebben aan een plan B. Laten we wel wezen: met Verhofstadt's Kyoto-plus gaan we er niet geraken. De nieuwe economie waarvan sprake vereist een duurzaamheidstransitie, een ware omslag. In academische kringen is dit alternatief al langer bekend: het luistert naar de naam 'Ecologische Economie'. Deze invalshoek hanteert een interdisciplinaire aanpak en stimuleert een breed samenwerkingsverband tussen verschillende wetenschappen en disciplines. Het beschouwt het economische systeem als een onderdeel van het omringende Ecosysteem Aarde. Wat de ecologische economie onderscheidt van de hedendaagse, dominante economische visies, is dat zij erkent dat eerst de ecologisch duurzame schaal moet worden opgelegd. Vervolgens kan een rechtvaardige verdeling van de milieukoek ingesteld worden en pas in derde en laatste instantie kunnen marktmechanismen gehanteerd worden. Alleen door expliciet te vertrekken van de kennis van de draagkracht van de planeet én de (reële) ontwikkelingsbekommernissen van de armen in het Zuiden te erkennen, kunnen we komen tot een radicale vernieuwing die ecologisch duurzaam is én mondiale rechtvaardigheid laat primeren.
UCOS, VODO en Terra Reversa organiseren op zaterdag 24 februari 2007 op de campus van de VUB te Etterbeek een Colloquium over Ecologische Economie met Prof. Dr. J. van den Bergh (Vrije Universiteit Amsterdam), Andrew Simms (New Economics Foundation), Prof. Dr. J.M. Alier (International Society on Ecological Economics) en Prof. Dr. Saskia Sassen (University of Chicago, London School of Economics). Alle info via www.vodo.be
TERRA REVERSA
UCOS (Universitair Centrum voor Ontwikkelingssamenwerking)
VODO (Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling)
|
