Peter Tom Jones

Naar aanleiding van het debat in De Zevende Dag (18/2) is enige onduidelijkheid ontstaan omtrent de positie van Groen! inzake het thema van asiel, migratie en regularisatie. Het volgende opiniestuk werd geschreven door Tinne Van der Straeten en verschaft duidelijkheid in dit debat.

Beleid rond migratie en voor mensen zonder papieren gaat over solidariteit.  Solidariteit met de mensen hier en met de mensen in het zuiden.  Dat beleid moet structureel en slim zijn.  Die mensen verdienen meer dan een one shot actie, zoals de voorstellen van Spirit of Open VLD.

Mensen zonder papieren kunnen vandaag nauwelijks beroep doen op een structureel beleid om hun verblijf te regulariseren of hun rechten af te dwingen.  Meer nog, we hebben geen migratiebeleid waarbij mensen op legale manier België kunnen binnen komen. Mensen komen via de asielprocedure, via gezinshereniging, met een toeristenvisum, of nog gewoon zonder papieren.  Ze overleven hier, werken hier, hun kinderen lopen hier school. Als ze hun verblijf willen regulariseren moeten ze beroep doen op een vage wettelijke regeling.   Het paarse regularisatiebeleid is een beleid zonder duidelijke criteria, en zelfs zonder een duidelijke procedure.  Het huidige artikel 9.3 van de Vreemdelingenwet stelt dat in buitengewone omstandigheden de minister van Binnenlandse Zaken verblijf kan geven.  Het is op dit artikel dat mensen zonder papieren beroep doen om hun verblijf te regulariseren. De vage bewoordingen van de huidige wet zetten de deur open voor onduidelijk of willekeurig beleid.  Welke zijn immers de criteria van de minister? 

En zullen er vandaag dezelfde criteria gehanteerd worden als morgen of eergisteren?  Groen! vindt dat de wet de nodige instrumenten en omkadering moet voorzien om alle regularisatie-aanvragen binnen een redelijke termijn, kwaliteitsvol en op een gelijke manier te behandelden. Spirit pleit voor een nieuwe algemene regularisatieronde. Waar was Geert Lambert van Spirit 6 maanden geleden toen er in de Kamer gedebatteerd werd over de voorstellen van Patrick Dewael om de asielprocedure grondig te wijzigen?  Ecolo diende samen met UDEP, een vereniging van mensen zonder papieren, een wetsvoorstel in om de regularisatie van mensen zonder papieren te regelen op basis van regularisatiecriteria.  Het ontwerp van Patrick Dewael had er immers nauwelijks aandacht voor.  Over het voorstel werd nauwelijks gesproken en weggestemd. Waar was Geert Lambert van Spirit toen de mensen zonder papieren op straat kwamen, kerken bezetten, actie voerden?  Ze vonden geen enkele bondgenoot bij de paarse meerderheidspartijen.  Het ontwerp van Dewael werd wet, voor de mensen zonder papieren bleef de vage wet die er was bestaan.  Voor asielzoekers werd bepaald dat iedereen een uitspraak moest krijgen op zijn asielaanvraag binnen het jaar, voor de regularisatievragen werd iets dergelijk niet bepaald. Voor asielzoekers werd een aparte rechtbank opgericht, de procedure voor regularisatie bleef in handen van de minister. Mensen zonder papieren verdienen een structurele regeling, en geen one shot regeling aangekondigd 4 maanden voor de verkiezingen.  Is Spirit bereid om samen met Groen! te pleiten voor zo’n regeling?  Een structureel beleid kan maar gevoerd worden als er duurzame criteria in de wet worden ingeschreven.  Het debat moet niet gaan over wel of geen regularisatie, maar wel over de set van criteria die gehanteerd zullen worden. Groen! stelt voor om te werken met volgende criteria:

• Te lange procedure: 3 jaar asielprocedure inclusief aansluitende verlengingen van verblijf, 3 jaar gezinsherenigingprocedure, 3 jaar regularisatieprocedure.

• Ernstige ziekte waarvoor geen of onvoldoende toegang is tot een adequate behandeling of verzorging in het land van herkomst.

• Materieel onmogelijke terugkeer (wie niet de nodige reis- of verblijfsdocumenten kan bekomen om terug te keren naar het land van herkomst).

• Duurzame bindingen die enkel via verblijf kunnen verder gezet worden, of klemmende situatie waardoor verblijf de enige uitweg is.  Duurzame bindingen wordt uitgewerkt als: het centrum van affectieve, sociale en economische belangen.

 Is Spirit een bondgenoot als we vragen dat de aanvragen niet meer door de minister behandeld dienen te worden maar door een aparte regularisatiecommissie?  Dat er beroep tegen die beslissing mogelijk moet zijn bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen?  Groen! is ook voorstander van een beperkte discretionaire bevoegdheid voor de minister, voor schrijnende individuele gevallen. Het debat over regularisatie dat Spirit nu wel wil voeren is echter maar 1 kant van het verhaal. 

Tegelijkertijd moeten we debatteren over migratie.  Migratie is van alle tijden, en hou je niet tegen met gesloten grenzen, getuige daarvan de aanwezigheid van mensen zonder papieren in ons land.   Migratie heeft ook positieve effecten.  Het geld dat migranten opsturen naar huis zorgt voor kapitaalsstromen die dubbel zo hoog zijn als wat wereldwijd wordt uitgegeven aan ontwikkelingssamenwerking.  In 2005 bedroeg die geldstroom volgens de Wereldbank 180 miljard dollar.  Deze geldstromen hebben een direct effect op het verlagen van de armoede in de wereld.  Als de officiële kapitaalstromen met 10% toenemen, betekent dit een daling van 3,5% in het aandeel armen zo heeft de Wereldbank berekend.  Bij het uittekenen van een migratiebeleid moet met deze positieve effecten ook rekening gehouden worden.  Er mag niet gedacht worden louter vanuit onze eigen arbeidsmarkt hier, zoals de VLD voorstelt.  Zij willen eenmalig een contingent arbeidsmigranten toelaten voor mensen die al een arbeidscontract op zak hebben.  Zo zullen ze voornamelijk hooggeschoolde arbeidskrachten aantrekken, terwijl migratie even goed een verhaal is van mensen die in hun eigen land geen hoop hebben op een goede toekomst voor zichzelf en hun familie en hun geluk zoeken over zee in kleine vissersbootjes.   

Ook hier moeten we komen met slimme maatregelen niet met one shot acties zoals de VLD voorstelt.  Migratie moet rekening houden met de noden van onze samenleving én de noden van de landen van herkomst.  Voor ons kan het een antwoord zijn op een economische vraag naar meer arbeidskrachten.  Voor de landen van herkomst bestaat het netto-effect in hogere kapitaalsstromen, maar ook in de terugkeer van geschoolde arbeidskrachten, nieuwe competenties en ervaringen.  Wij willen nadenken over nieuwe pistes om zo’n slimme migratie vorm te geven. Zo kan er gedacht worden aan een tijdelijk migratieprogramma waarbij mensen (zonder arbeidscontract op zak) een arbeidsvergunning krijgen voor 1,5 jaar.  Ze krijgen een (korte) opleiding waarna ze kunnen werken. Als ze terugkeren krijgen ze de betaalde sociale zekerheidsbijdragen mee als terugkeerkapitaal naar hun land van herkomst. Op die manier kunnen we een model van contigentering uitwerken dat rekening houdt met economische, sociale en humanitaire critiria, structurele en individuele elementen.