Peter Tom Jones

Afgelopen zaterdag vond het colloquium rond ecologische economie plaats, het eerste in zijn soort in dit land. Ecologische economie, een term die tot twee jaar geleden bijna totaal onbekend was, wint aan invloed,. Als één van de eerste 'ecologische economen' in dit land (cf. mijn twee laatste boeken), stemt me dat hopvol. Een nieuw paradigma komt tot stand; dat bleek ook uit de conferentie, die werd bijgewoond door meer dan 300 aanwezigen. De inleidingen waren zeer interessant, al kon het beter op het vlak van de politieke vertaling (zie verslag hieronder van Dirk Barrez). Zelf stelde ik samen met Ward Bosmans het langverwachte manifest van Terra Reversa voor.

Keywords: ecologische economie, klimaat, sociaal, rechtvaardigheid 

Dirk Barrez, kernlid van Terra Reversa, maakte het volgende verslag voor zijn Pala-nieuwsbrief.

Een succesrijke tegenvaller - colloquium ecologische economie

Een hele dag investeren in ecologische economie, niet vanzelfsprekend. En toch. Meer dan driehonderd mensen zijn op zaterdag 24 februari opgedaagd in Brussel voor het gelijknamige colloquium van Terra Reversa, georganiseerd in samenwerking met VODO en UCOS.

Die hoge opkomst is een opsteker voor al wie beseft dat we dringend onze economie op andere sporen moeten zetten. Het draagvlak daarvoor groeit.

Dit colloquium blijkt vooral interessant voor wie weinig vertrouwd is met deze wetenschap. Dan kan men aardig wat bijleren.

Jeroen van den Bergh geeft de aftrap met een uiteenzetting over wat die ecologische economie dan wel is. Te onthouden valt vooral dat het BNP echt een slechte indicator is voor onze welvaart - zo slecht dat hij voortdurende verdient te worden aangevallen - en dat recyclen een immens tekort is van onze huidige economie.

Daarop bouwt Joan Martinez Alier verder. Te veel tijd h eeft hij nodig om te vertellen dat het om macht draait en dat de huidige economie de armen ecologisch een loer draait. Die economie miskent andere waarden. Belangrijk is ook de vraag naar hoeveel beslag de mens legt op de natuurlijke productiecapaciteit - en dus hoeveel er rest voor de natuur zelf. Die benadering helpt ook om het beslag af te wegen van rijke economieën t.a.v. de behoeften van andere samenlevingen. Een conclusie die zich hier opdringt is dat biodiesel geen goed idee is. De productie ervan verdringt massaal de natuur, komt in de plaats van voedsel voor de armen en kan zelfs dan de dorst naar brandstoffen niet lessen. Te noteren valt ook het idee van een belasting op de vernietiging van natuurlijk kapitaal.

In de namiddag geeft Andrew Simms een vlotte, redelijk overtuigende opvoering van vooral bekende verhalen. Ja, we eten onze aarde op. Indien alle mensen de Britse levensstandaard aannemen op de Britse wijze, zijn er meer dan drie aardes nodig. En neen, dat is niet goed voor ons welzijn. Voor wie het nog niet weet, is het een onthutsende vaststelling: ondanks een blijvende toename van het BNP in rijke landen, neemt het gevoel van tevredenheid niet toe; wij eten onze aarde op, hypothekeren daarmee onze toekomstige welvaart en we worden daar niet gelukkiger van, verstandig is anders. In zijn tienpuntenplan pleit hij er ook voor om te meten wat er toe doet. Want met het BNP als maatstaf is het alsof we de aarde beheren als een 'onderneming in vereffening'.

Dan is het de beurt aan Saskia Sassen om te vertellen hoe we verandering kunnen bewerken en welke kansen globalisering biedt voor een ecologische economie. We krijgen een langdradige en warrige uitleg. Samengevat, de multinationals gebruiken de staat om hun agenda uit te voeren, maar het kan ook omgekeerd. ‘Er is veel meer ruimte voor actie en voor politiek dan we denken', krijgen we te horen. Dat moeten we dan maar geloven, want toelichting komt er niet.

Misschien brengt het debat meer, debat dat volgt na de voorstelling van het manifest van Terra Reversa. Deelnemers zijn de vier sprekers van de dag, onderwerp is de politieke vertaling van de ecologische economie.
Vele toehoorders weten al (lang) dat de overgang naar een ecologische economie noodzakelijk en dringend is. Deze wetenschappers vertellen zelf dat we in tijdsnood geraken. En dus is daar de terechte verwachting dat ze (begin van) antwoord kunnen bieden op een aantal vragen: wat moet deze transitie van onze economie inhouden? hoe geraken we daar best? en waarmee kunnen we onze samenlevingen overtuigen?

Aan de moderator ligt het niet, die doet zijn best om de panelleden tot uitspraken te bewegen die de moeite van het onthouden waard zijn en waar politici, bewegingen, organisaties en wakkere burgers wat aan hebben. Het lukt niet echt. Niemand raakt opgewonden van de vaststellingen van panelleden dat we rekening moeten houden met het weinig rationele ge halte van de politiek en dat het tot een publieke kwestie in de echte wereld moet uitgroeien. Het lijkt er sterk op dat de zaal meer in die echte wereld vertoeft dan de wetenschappers vooraan.

Zowat als uitsmijter krijgen we te horen dat we moeten analyseren wat moet gebeuren en onderzoeken wie dat kan uitvoeren... tja, vele toehoorders waren gekomen om net dat te horen van wetenschappers die al tien, twintig jaar en langer deze materie bestuderen.
.
Dirk Barrez

.

Teksten van dit colloquium zijn (binnenkort) te vinden op de website van Terra Reversa

______________________________________________