Peter Tom Jones

Interview verschenen in Pas-Uit Magazine (editie Oost-Brabant) (Februari 2010, p. 7). Tekst: Lieze Gielens.

Februari 1986, exact 25 jaar geleden, was één van de koudste maanden van de eeuw. De laatste twee jaar kregen we in België opnieuw te maken met koudere wintermaanden. Is dit een nieuwe tendens en zal het steeds kouder blijven worden? ‘Deze koude wintermaanden zijn net het gevolg van de opwarming van de aarde. De temperatuur neemt mondiaal gezien  jaar na jaar toe', vertelt milieudeskundige Peter Tom Jones (K.U.Leuven).

Zie ook:

http://www.pasuit.be/main.aspx?content=11&lang=NL

Koude wintermaanden door opwarming

De opwarming van de aarde is de laatste jaren een veelbesproken fenomeen. Maar terwijl overal ter wereld de alarmbellen roodgloeiend staan, maakten we in 2010 in ons land voor het eerst in jaren opnieuw een witte kerst mee. In 2010 hebben we maar liefst 54 sneeuwdagen gehad, een absoluut record. Velen vragen zich af hoe de aarde kan opwarmen terwijl wij koudere, sneeuwrijke wintermaanden meemaken. ‘Een op zich  verklaarbaar fenomeen', vertelt Peter Tom Jones. ‘Bij de opwarming van de aarde is het Noordpoolijs tot een veel lagere hoeveelheid gesmolten. Hierdoor wordt de zonne-energie die op de Noordpool schijnt meer geabsorbeerd en minder weerkaatst. Dit heeft een lokale opwarming tot gevolg.' Bovendien zorgt het ijsdeken er normaal gezien voor dat de energie die eronder zit, niet in de atmosfeer terecht komt. Als dat ijs verdwijnt, is dat deken ook weg. ‘Hierdoor krijg je meer energie in de atmosfeer erboven, waardoor er een hogedrukgebied kan ontstaan in plaats van een lagedrukgebied. En dit zorgt er dan weer voor dat er koudere lucht naar België stroomde in plaats van de gebruikelijke, relatief warme Zuid-Westen wind. Meer waterdamp in de lucht leidt bij koudere temperaturen vervolgens  tot lokaal meer sneeuw', vervolgt hij.

Het MIRA-rapport

De Vlaamse Milieumaatschappij onderzocht in het Milieurapport Vlaanderen (MIRA) wat de gevolgen van de opwarming in Vlaanderen zullen zijn voor de komende 100 jaar. Omdat er steeds een aantal onzekere factoren meespelen, wordt in het MIRA-rapport gewerkt met drie mogelijke scenario's: een nat, een droog en een gematigd scenario. ‘We kunnen met vrij grote zekerheid zeggen dat onze toekomst tussen de grenzen van deze rapporten ligt', weet Jones.

De belangrijkste parameter voor het milieurapport is wellicht de temperatuur. ‘Deze zal in alle scenario's aanzienlijk toenemen. Zo wordt het in Vlaanderen tijdens de winter 1,5 à 4,4 °C warmer en in de zomer 2,4°C tot 7,2°C. De temperatuur zal dus sowieso stijgen, maar we moeten rekening houden met eventuele uitschieters', vertelt Jones. Maar hoewel de temperatuur in hoge mate zal stijgen in België, zal de hoeveelheid regen een groter gevaar voor ons vormen. Naast Nederland zijn wij het meest kwetsbare gebied in Europa op vlak van overstromingen. Maar liefst 15% van de oppervlakte van ons land ligt minder dan 5 meter boven de zeespiegel. ‘Uit het MIRA-rapport blijkt dat we natte wintermaanden tegemoet gaan. Tijdens de zomer zal er waarschijnlijk minder neerslag vallen, waardoor er meer droogte ontstaat. Bovendien zal de neerslag meer geconcentreerd op bepaalde momenten vallen, waardoor de kans op overstromingen eveneens groter wordt', legt Jones uit.

Andere belangrijke parameters voor klimaatswijzigingen zijn het verdampingsniveau en de wind. ‘Door de hogere temperaturen zal er, zowel in de zomer als in de winter, meer verdamping zijn. En een hoger verdampingsniveau, betekent ook meer neerslag. En ook de windsnelheid zal de komende 100 jaar toenemen', zegt Jones.

Een voor allen, allen voor een

De opwarming van de aarde zit momenteel in een versnelde fase, maar volgens Peter Tom Jones is het nog niet te laat. ‘De opwarming van de aarde wordt grotendeels door de mens veroorzaakt', vertelt Jones. ‘Het is dan ook aan ons om iets te ondernemen.' Jones ijvert voor een degelijk klimaatbeleid in Vlaanderen. ‘Zo'n klimaatbeleid creëert bovendien veel positieve effecten op lokaal niveau. Zo zal er een enorme jobcreatie zijn, kunnen we minder afhankelijk worden van de import van fossiele brandstoffen en zal de gezondheid stijgen door duurzame mobil-teit', legt hij uit.

De provincie Limburg en de stad Gent geven alvast het goede voorbeeld. Zo wil Gent tegen 2050 een klimaatneutrale stad worden. De stad was hiermee de eerste stad in België met een dergelijke klimaatdoelstelling. Jones roept op om ook in Leuven zo'n plan op te stellen: ‘Een plan ‘Leuven klimaatneutraal tegen 2030' is  perfect mogelijk. Waarom zou een stad als Leuven met alle kennis die hier aanwezig is  niet kunnen, wat Gent nu plant te doen?'

Tekst: Lieze Gielens